مهاجرت به اسپانیا از طریق ازدواج یکی از مسیرهای قانونی برای زندگی در این کشور است که در صورت وجود رابطه خانوادگی واقعی و احراز شرایط قانونی می‌تواند به دریافت مجوز اقامت منجر شود. البته این مسیر بسته به اینکه همسر متقاضی شهروند اسپانیا باشد یا یک تبعه خارجی دارای اقامت اسپانیا، شرایط متفاوتی دارد و نمی‌توان برای تمام پرونده‌ها یک روند یکسان در نظر گرفت.
طبق مقررات فعلی اسپانیا، همسر خارجی یک شهروند اسپانیایی می‌تواند در چارچوب مقررات مربوط به اعضای خانواده شهروندان اسپانیایی برای اقامت اقدام کند. همسر فرد خارجی مقیم اسپانیا نیز در صورت فراهم بودن شرایط قانونی می‌تواند از مسیر الحاق خانواده استفاده کند. در هر دو حالت، صرف داشتن سند ازدواج به‌تنهایی کافی نیست و اعتبار رابطه، مدارک هویتی، وضعیت اقامتی همسر و سایر الزامات قانونی بررسی می‌شود.
در سال ۲۰۲۶، قوانین مهاجرتی اسپانیا تفاوت مشخصی میان همسر، پارتنر ثبت‌شده و پارتنر دارای رابطه پایدار قائل شده‌اند. بنابراین افرادی که قصد مهاجرت از طریق ازدواج به اسپانیا را دارند، بهتر است پیش از شروع پرونده، وضعیت خود و همسرشان را مشخص کنند تا درخواست بر اساس مسیر درست ثبت شود.
نکته مهم دیگر این است که اقامت و تابعیت دو موضوع جداگانه هستند. ازدواج با یک شهروند اسپانیایی به معنی دریافت خودکار پاسپورت اسپانیا نیست و برای تابعیت نیز باید شرایط قانونی مربوط به اقامت و ادغام در جامعه اسپانیا رعایت شود.
فهرست مطالب
شرایط اخذ اقامت اسپانیا از طریق ازدواج
شرایط اخذ اقامت تا حد زیادی به وضعیت همسر متقاضی بستگی دارد. اگر همسر شهروند اسپانیا باشد، مقررات ویژه اعضای خانواده شهروندان اسپانیایی اعمال می‌شود. در این مسیر، همسر خارجی باید بالای ۱۸ سال داشته باشد و ازدواج همچنان معتبر باشد؛ به این معنا که طلاق یا اعلام بطلان ازدواج اتفاق نیفتاده باشد و ازدواج نیز با هدف دور زدن قانون انجام نشده باشد. همچنین اصل بر این است که زوجین با یکدیگر زندگی کنند یا قصد واقعی برای زندگی مشترک در اسپانیا داشته باشند.
در صورتی که همسر متقاضی یک تبعه خارجی دارای اقامت اسپانیا باشد، موضوع معمولاً از طریق نظام الحاق خانواده بررسی می‌شود. در این حالت، شرایط فرد مقیم، نوع اقامت، توانایی مالی، محل سکونت و سایر الزامات قانونی باید بررسی شود.
برای همسر شهروند اسپانیایی، مجوز اقامت فعلی می‌تواند تا پنج سال اعتبار داشته باشد و دارنده آن، در صورت رعایت شرایط قانونی، امکان کار به صورت استخدامی یا خوداشتغالی را در سراسر اسپانیا خواهد داشت. مهم‌ترین مواردی که در یک پرونده ازدواج باید مورد توجه قرار گیرد عبارت‌اند از:
- معتبر بودن ازدواج از نظر قانونی
- واقعی بودن رابطه زوجین
- نداشتن طلاق یا اعلام بطلان ازدواج
- ارائه مدارک هویتی معتبر
- ارائه سند ازدواج و مدارک خانوادگی مربوطه
- ترجمه رسمی مدارک خارجی در موارد لازم
- قانونی‌سازی یا آپوستیل مدارک در صورت الزام
- رعایت الزامات مربوط به محل اقامت و ثبت درخواست
- در پرونده‌های الحاق خانواده، رعایت الزامات مالی و اقامتی فرد مقیم
برای افرادی که هنوز درباره مسیر مهاجرتی مناسب خود تصمیم نگرفته‌اند، بررسی سایر روش‌های مهاجرت به اسپانیا نیز می‌تواند مفید باشد؛ زیرا ازدواج تنها یکی از مسیرهای قانونی برای اقامت در این کشور است.
تفاوت ازدواج رسمی و پارتنرشیپ در اسپانیا
قوانین اسپانیا در کنار ازدواج رسمی، برخی انواع رابطه پایدار و پارتنرشیپ را نیز در چارچوب مقررات اقامتی به رسمیت می‌شناسند. بنابراین برای استفاده از این مسیر، لزوماً در همه پرونده‌ها داشتن سند ازدواج تنها راه اثبات رابطه خانوادگی نیست.
در مورد پارتنرشیپ ثبت‌شده، رابطه باید در یک مرجع عمومی معتبر ثبت شده باشد و ثبت آن همچنان معتبر باشد. رابطه نباید با هدف تقلب نسبت به قانون ایجاد شده باشد.
نوع دیگری از رابطه که در مقررات فعلی مورد توجه قرار گرفته، رابطه پایدار و ثبت‌نشده است. در این حالت، متقاضی باید بتواند یک رابطه عاطفی پایدار و مشابه زندگی زناشویی را اثبات کند. در حالت عادی، دست‌کم ۱۲ ماه زندگی مشترک مستمر برای اثبات چنین رابطه‌ای در نظر گرفته شده است. اگر زوج دارای فرزند مشترک باشند، این دوره ۱۲ماهه لازم نیست، مشروط بر اینکه رابطه همچنان برقرار باشد.
بنابراین، سه وضعیت «ازدواج»، «پارتنر ثبت‌شده» و «پارتنر پایدار» مسیرهای کاملاً یکسانی نیستند و مدارک اثبات رابطه در هرکدام تفاوت دارد. در ازدواج رسمی، سند ازدواج مهم‌ترین مدرک برای اثبات رابطه است. در پارتنرشیپ ثبت‌شده، گواهی ثبت رابطه اهمیت دارد و در رابطه پایدار، مدارکی که زندگی مشترک و استمرار رابطه را اثبات کنند مورد توجه قرار می‌گیرند.
مدارک لازم برای ویزای ازدواج اسپانیا
اصطلاح «ویزای ازدواج اسپانیا» در میان متقاضیان رایج است، اما نوع دقیق ویزا به شرایط فرد و وضعیت اقامتی همسر او بستگی دارد. کسانی که قصدشان مهاجرت به اسپانیا از طریق ازدواج است، باید ابتدا مشخص کنند که همسرشان شهروند اسپانیا است یا یک تبعه خارجی دارای اقامت اسپانیا. در صورت ازدواج با شهروند اسپانیا، متقاضی می‌تواند برای ویزای اقامت اعضای خانواده شهروند اسپانیایی اقدام کند. اما در صورت ازدواج با یک تبعه خارجی مقیم اسپانیا، ممکن است شرایط ویزای الحاق خانواده مطرح باشد.
مدارک مورد نیاز برای ویزای ازدواج اسپانیا بسته به نوع درخواست، محل ارائه درخواست و شرایط پرونده متفاوت است. با این حال، معمولاً مدارکی مانند موارد زیر مورد نیاز است:
- فرم درخواست ویزا
- پاسپورت معتبر
- عکس پرسنلی
- سند ازدواج
- مدارک هویتی همسر اسپانیایی یا مقیم اسپانیا
- مدارک مربوط به اقامت همسر در اسپانیا، در صورت لزوم
- گواهی عدم سوءپیشینه، در موارد لازم
- گواهی پزشکی، در صورت درخواست
- مدارک مربوط به محل اقامت، در صورت نیاز
- مدارک اثبات رابطه خانوادگی
- ترجمه رسمی مدارک
- آپوستیل یا قانونی‌سازی مدارک، در صورت الزام
از آنجا که فهرست مدارک مورد نیاز می‌تواند بر اساس نوع ویزا و محل ارائه درخواست متفاوت باشد، متقاضیان باید پیش از اقدام، فهرست مدارک اعلام‌شده از سوی مرجع کنسولی مربوط را بررسی کنند.
تمکن مالی لازم برای همسر مقیم چقدر است؟
اگر همسر متقاضی یک تبعه خارجی دارای اقامت اسپانیا باشد و پرونده از طریق الحاق خانواده انجام شود، توانایی مالی فرد مقیم یکی از موضوعات مهم پرونده است. در نظام عمومی الحاق خانواده، میزان منابع مالی مورد نیاز بر اساس حداقل درآمد مرجع مورد استفاده دولت اسپانیا (IPREM) محاسبه می‌شود. طبق اطلاعات رسمی اداره خدمات عمومی اشتغال اسپانیا (SEPE)، مبلغ IPREM در سال ۲۰۲۶ برابر با ۶۰۰ یورو در ماه و ۷۲۰۰ یورو در سال است.
در چارچوب الحاق خانواده، معیار مالی برای یک خانواده دو نفره شامل فرد مقیم و عضو خانواده، ۱۵۰ درصد این مبلغ در ماه است. بنابراین، با توجه به مبلغ ماهانه ۶۰۰ یورو در سال ۲۰۲۶، حداقل درآمد مورد نیاز ۹۰۰ یورو در ماه خواهد بود. برای هر عضو اضافه خانواده نیز ۵۰ درصد این مبلغ به میزان درآمد مورد نیاز افزوده می‌شود.
در نتیجه، به صورت محاسباتی:
|
تعداد اعضای خانواده |
معیار ماهانه بر اساس IPREM |
|---|---|
|
دو نفر |
۹۰۰ یورو |
|
سه نفر |
۱۲۰۰ یورو |
|
چهار نفر |
۱۵۰۰ یورو |
این ارقام مربوط به مسیر عمومی الحاق خانواده است و نباید بدون بررسی نوع اقامت همسر به پرونده همسر یک شهروند اسپانیایی تعمیم داده شود. برای خانواده شهروندان اسپانیایی، مسیر اقامتی جداگانه‌ای وجود دارد و مقررات آن با نظام عمومی الحاق خانواده متفاوت است. همچنین در برخی شرایط خانوادگی، مقررات امکان انعطاف در ارزیابی توانایی مالی را پیش‌بینی می‌کنند. بنابراین تعداد اعضای خانواده و شرایط فرد مقیم باید پیش از محاسبه نهایی بررسی شود.
مراحل گام‌به‌گام از درخواست تا اخذ پاسپورت اسپانیا
اولین قدم در مهاجرت به اسپانیا از طریق ازدواج، مشخص کردن وضعیت همسر است. باید معلوم شود همسر متقاضی شهروند اسپانیا است یا یک تبعه خارجی دارای اقامت قانونی در این کشور. همین موضوع مسیر قانونی پرونده را تعیین می‌کند.
در مرحله دوم، باید رابطه خانوادگی به شکل قانونی اثبات شود. برای ازدواج، سند ازدواج معتبر ارائه می‌شود و در مورد اسناد خارجی، ترجمه رسمی و قانونی‌سازی یا آپوستیل، در صورت نیاز، انجام می‌شود.
در مرحله سوم، درخواست مجوز اقامت یا روند مربوط به الحاق خانواده آغاز می‌شود. برای اعضای خانواده شهروند اسپانیایی، مقررات فعلی یک مجوز اقامت موقت مخصوص اعضای خانواده شهروندان اسپانیایی پیش‌بینی کرده است. این مجوز در شرایط مقرر می‌تواند پنج سال اعتبار داشته باشد.
در مرحله چهارم، اگر متقاضی خارج از اسپانیا باشد و نیاز به ویزا داشته باشد، روند کنسولی مربوط به ویزای اقامت انجام می‌شود. مدارک باید مطابق الزامات نمایندگی کنسولی محل درخواست ارائه شوند.
پس از ورود به اسپانیا، در موارد مربوط، متقاضی باید برای دریافت کارت شناسایی اتباع خارجی یا TIE اقدام کند. وزارت مهاجرت اسپانیا اعلام کرده است که در این مسیر، درخواست کارت باید شخصاً و در مهلت یک ماه از تاریخ اعطای مجوز یا ورود به کشور انجام شود.
اما مرحله دریافت پاسپورت اسپانیایی کاملاً جداست. پاسپورت پس از کسب تابعیت اسپانیا صادر می‌شود و ازدواج به‌تنهایی موجب دریافت خودکار تابعیت نمی‌شود.
بر اساس ماده ۲۲ قانون مدنی اسپانیا، فردی که هنگام درخواست تابعیت حداقل یک سال با یک شهروند اسپانیایی ازدواج کرده باشد و از نظر قانونی یا عملی از او جدا نشده باشد، می‌تواند در صورت داشتن سایر شرایط، از دوره یک‌ساله اقامت قانونی برای درخواست تابعیت استفاده کند. اقامت مورد نظر باید قانونی، مستمر و بلافاصله پیش از درخواست تابعیت باشد.
بنابراین، روند کلی مهاجرت از طریق ازدواج را می‌توان به شکل زیر خلاصه کرد:
- ازدواج معتبر
- اثبات رابطه خانوادگی
- دریافت مجوز اقامت
- دریافت ویزا در صورت نیاز
- ورود به اسپانیا
- دریافت کارت اقامت (TIE)
- حفظ اقامت قانونی و رعایت شرایط آن
- درخواست تابعیت در صورت داشتن شرایط لازم
- تکمیل مراحل قانونی تابعیت
- دریافت مدارک هویتی اسپانیایی و در نهایت پاسپورت
این نکته اهمیت دارد که «یک سال» در قانون تابعیت به معنای دریافت قطعی پاسپورت یک سال پس از ازدواج نیست. این مدت، حداقل مدت اقامت قانونی مورد نیاز برای استفاده از مسیر یک‌ساله تابعیت در شرایط مقرر است و خود درخواست تابعیت نیز باید بررسی و تأیید شود. وزارت دادگستری اسپانیا نیز بر قانونی و مستمر بودن اقامت و رعایت شرایط حسن رفتار مدنی و ادغام در جامعه تأکید کرده است.
افرادی که قصد دارند سایر روش‌های دریافت اقامت اسپانیا را نیز بررسی کنند، باید توجه داشته باشند که هر مسیر مهاجرتی شرایط مستقل خود را دارد و نباید الزامات یک روش را به روش دیگر تعمیم داد.
جمع‌بندی
مهاجرت به اسپانیا از طریق ازدواج در صورتی که ازدواج یا رابطه خانوادگی واقعی و معتبر باشد، می‌تواند یکی از مسیرهای قانونی برای دریافت اقامت این کشور باشد. با این حال، شرایط پرونده به وضعیت همسر وابسته است و میان همسر شهروند اسپانیا و همسر یک تبعه خارجی مقیم اسپانیا تفاوت‌های مهمی وجود دارد. در مسیر مربوط به شهروندان اسپانیایی، همسر خارجی در صورت احراز شرایط می‌تواند برای مجوز اقامت اعضای خانواده اقدام کند و این مجوز در مقررات فعلی می‌تواند تا پنج سال اعتبار داشته باشد. همچنین دارنده مجوز، در صورت رعایت شرایط قانونی، امکان کار در اسپانیا را خواهد داشت.
از طرف دیگر، ازدواج را نباید با تابعیت یا پاسپورت یکی دانست. فردی که با یک شهروند اسپانیایی ازدواج کرده است، در صورت داشتن شرایط قانونی می‌تواند پس از حداقل یک سال اقامت قانونی و مستمر، از مسیر کوتاه‌تر تابعیت از طریق اقامت استفاده کند؛ اما صدور تابعیت و در نهایت پاسپورت نیازمند طی مراحل و احراز سایر شرایط قانونی است. بنابراین، پیش از اقدام بهتر است نوع رابطه، وضعیت اقامتی همسر، مدارک قابل ارائه، الزامات مالی در صورت شمول نظام الحاق خانواده و مسیر دقیق درخواست مشخص شود. بررسی مقررات در زمان ثبت پرونده نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مقررات مهاجرتی اسپانیا در سال‌های اخیر تغییر کرده‌اند.
برای آشنایی با مسیرهای دیگر، بررسی موضوع ثبت شرکت در اسپانیا نیز می‌تواند برای متقاضیانی که قصد فعالیت اقتصادی در این کشور را دارند مفید باشد.
